خان چوبان دوشنبه بیست و چهارم بهمن 1390 22:53

سید ابوالقاسم متخلص به "نباتی" فرزند میر یحیی (ملقب به سید محترم اشتبینی)  در سال 1191 ه-ق در روستای زیبا و توریستی اوشتبین واقع در شرق دیزمار ارسباران به دنیا آمد.او به سه زبان آذری(زبان قوم ماد) ،ترکی آذربایجانی و فارسی شعر می‌سروده است.تخلص او "نباتی" ، "مجنون‌شاه" و "خان چوپان" بود.او در شعر از اشعار حافظ،مولوی،نسیمی،خیام،جامی و ...الهام می‌گرفت.غزلیات به جا مانده از او نشان می‌دهد که او به صوفیگری و فلسفه شرق آشنا بوده است. اطلاعاتی که از او به یادگار مانده است نشان می‌دهد که در دوران جوانی به باغداری و دامداری مشغول بود. ابوالقاسم  نباتی در تکمیل مراتب معنوی و درک انفاس قدسی به دارالارشاد اردبیل عزیمت کرده و در آنجا از محضر عارف عصر شیخ صدرالدین اردبیلی تلمذ نمود و از دست پیر خود شاخه نباتی را گرفت که سرّ تخلص نباتی نیز در این نهفته است.وطن پرستی حکیم نباتی و عمق عشق وی به دختری بنام "نبات" در آن سوی ارس ، باعث شد تا حکیم راه خود تبعیدی برگزیند و در شهر اهر در بقعه شیخ شهاب‌الدین اهری به عرفان و فلسفه شرقی روی آورد.و حکیم این چنین شعر سارای را می سراید:

گئدین دئین خان چوبانا
 گلمسین بو ایل موغانا 
گلسه باتار ناحق قانا 
آپاردی سئللر سارانی 
بیر اوجا بویلی بالانی 
آرپا چایی درین اولماز 
آخار سولار سرین اولماز 
سارا کیمین گلین اولماز 
آپاردی سئللر سارایی
بیر اوجا بویلی بالانی 

 حکیم نباتی در اواخر عمر از اهر به زادگاهش باز گشته و در نزدیکی روستای اوشتبین در یک بلندی می‌نشسته و به آن سوی ارس و طبیعت زیبای اوشتبین می‌نگریسته و به یاد اراضی ومعشوقه از دست رفته می‌گریسته و شعر می‌سروده است.حکیم نباتی در سال 1262 ه-ق در گذشته است و اهالی او را در همان تپه دفن کردند. تعداد ابیات آذری(زبان قوم ماد) از او در مقایسه با اشعار فارسی و ترکی آذربایجانی او ناچیز است.دیوان اشعار او در تبریز و باکو به چاپ رسیده است.منظومه دیگر او به نام "عین العشق" در لاهور به چاپ رسیده است.              

                      نـــدن اول بوتی پریوش داهــــــی بیر بو یانه گلــمز                    

 مگر اول خرابه ائودن اوسانـــیب جــزانه گلمــز

 نه قلیم ، ائدیم نــــه  چاره ،او نـــــــگاره نازنـــینه،

 بویانیـب جاهان سوزوندن. ئوزو بیرعیانه گلمــز

 باشینا دؤنوم، دولانیــــم، او بویون بلاسیــن آلــــیم،

 نیــیه تـــورک چشم مستین اوخو بو نشانه گلمــز

 دؤشه نیب عبیر زولفون نه خوب آل یاناغین أوزره،

 نییه بس او قارغی ساچین اوزانیب دابانه گلمــــز

 لب لعل روح بخشین ، گلـــــــه بیر ترحــــــــم أوسته

 دیریلیر بوخسته بالله!دئمه کیم کی جانه جانه گلمز

 دئمه چوخ گوزلدی لیلا،نچدیــــــــر اوزون زلیــــخا،

 بئلـــه بیر دلبر دلبر فسونکار داهی بو جهانه گلمز

 من اونون قاداسین آللام، من اونــــــون فداسی اوللام،

 او ندیـر کی یوخدو سانی،او بو سؤزدو سانه گلمز

دئسه گونده اللی مین یول بو سؤزو اگر زبانیــــــــم ،

 یئنه دئر کــی بیرده سویله،یورولوب آمانه گلمـــز

 منـــــی چوخدا منع قیــــــلما،بو فغان و های هویدان،

 اود ایچـــینده بس أوزرلیک نه قیلار فغانه گلمـــز

 چاغیرین«حسین بالا»نی اوخوسون بو خوش کلامـی

 ائلـــه  بیرده داهی بالله ، بئله خوش زمانه گلمـــز

 سنه درد هجـــــری هجری یکسر ائدرم حکایت آمما،

 قلم ألده سیز سیزیلـــدار که بو سؤز بیانه گلمــــز

 هانی بس گؤرون نه اولدو، منی درد و غم توکتـــدی،

 نییـــــه گلمه دی یوباندی، نه ائدیب بهانه گلمــــز

 «باسار ایـــــت»هایاندا قالدی هانی فیشقریق صداسی،

 نه گلیبدی خان چوبانه،کی بو قیش موغانه گلمـــز

 بو سؤزو بگنمه سین ، قوی او رقیــــب نحس مشئوم،

 بئله لعل و دورر مکنون، ائله چال قابانه گلمـــــز

 گوجیله دگیل عزیزیم، بو شهـــــــــاب عشقدیر، عشق

 که او برق نخـــــل ایمن هر اودون ییغانه گلمــــــز

 قلم شکسته قدله سؤزو رشــــک د ورر نـــــــاب ائت،

 ائــــــله داهی بیرده بالله،بئله خوش زمانه گلمــــــز

 کـــــــــــــــئچر عرش کبریادان تــــف برق آه عاشق،

 آلیشار،یانار و لاکین گؤزه بیر زبانه گلمــــــــــــــز

 سر کوی یاره گئتمیش یئنه قان قان ایــــــــچون نباتی،

  او بلالی عاسیق اینـــــــــــــــدی باتیب آل قانه گلمز

نوشته شده توسط امیر یوسفیان اهری  | لینک ثابت |